Fjlmilaumfjllun

Ntt lyf vi ADHD laust vi aukaverkanir - RV 24.01.2018 Ntt lyf vi athyglisbresti me ofvirkni, sem byggist

Umfjllun fjlmila um ADHD

Ntt lyf vi ADHD laust vi aukaverkanir

- RV 24.01.2018

Ntt lyf vi athyglisbresti me ofvirkni, sem byggist uppgtvun slensks lknis, er n run og eru vonir bundnar vi a a komi marka nstu rum. Lyfi hefur ekki mlanlegar aukaverkanir og ekkert bendir til ess a a gti veri fknivaldandi.

slendingar eiga met notkun vanabinandi lyfja bor vi Rtaln og Concerta, og neyta eirra margfalt vi ngrannajirnar. a lyfin su mikilvgur ttur mefer vi ADHD hafa au margar aukaverkanir og geta meal annars veri vanabindandi.

Miklar breytingar gtu aftur mti ori essum mlum egar ntt lyf kemur marka.Niurstur rannsknarar sem brn me ADHD voru ltin prfa lyfi komu vel t. Rannsknin byggist uppgtvun Hkonar Hkonarsonar, lknis og forstumanns erfarannsknastvar hsklasjkrahss Fladelfu Bandarkjunum, um stkkbreytingu genum barna me ofvirkni og athyglisbrest.

Allir essir skalar voru notair essari rannskn og allir komu mjg hagsttt t. r sndu a yfir 80 prsent barna me essar stkkbreytingar hfu mjg sterka svrun gegn essu lyfi og hfu engar aukaverkanir umfram lyfleysu. a eru engin ummerki a a s fkn, hvorki dramdelum n eim mannarannsknum sem hafa veri gerar, segir Hkon samtali vi frttastofu.

rstur Emilsson, framkvmdastjri ADHD samtakanna fagnar essari framrun.

a er fagnaarefni a a komi fram annars konar tegund lyfja sem fyrstu bendingar gefa til kynna a virki dvel. Hinga til hfum vi kannski fyrst og fremst veri a tala um Methylfendatlyf og ll ekkjum vi neikvu mynd sem au lyf hafa, og neikvu umruna, segir rstur.


Ntt lyf vi ADHD lofar gu

- mbl.is 18.01.2018

Ntt lyf vi athyglisbresti me ofvirkni (ADHD) brnum hefur gefi ga raun. Niurstaa r klnskri rannskn lyfinu var a koma t Nature Communications en hn byggist uppfinningu sem Hkon Hkonarson lknir og forstumaur erfarannsknastvar barnasptalans vi hsklasjkrahsi Fladelfu Bandarkjunum birti samt fleirum Nature Genetics ri 2011.

Vi gerum rannsknir brnum me ADHD og fundum t a hj um 25% eirra er stkkbreyting einu ea fleiri genum sem tilheyra kvenu genaneti mitaugakerfinu sem leiir til ess a starfsemi gltamn taugaboleiakerfisins heilanum er skert sem veldur v a au eru me athyglisbrest og ofvirkni, segir Hkon umfjllun um ml etta Morgunblainu dag.

g fr framhaldinu a leita a lyfi sem virkai etta og fann eitt hj fyrirtki Japan sem rvai etta boleiakerfi heilanum. eir hfu ra lyf fyrir meira en tuttugu rum fyrir alzheimersjklinga. eir hfu ekki upplsingar um hvaa sjklinga tti a prfa essum tma og ekki ngilega margir einstaklingar svruu lyfinu prfunum og v var a lagt hilluna. eir seldu mr afnot af lyfinu og g fkk hj eim allar rannsknaupplsingar sem eir ttu um snar lyfjaprfanir. Prfanir drum hfu snt a au sndu miklu meiri hfni til a leysa kvein verkefni ef au voru lyfinu. Amerska lyfjaeftirliti samykkti umsknina sem g lagi inn me Japnsku ggnunum og vi fengu leyfi til a gera rannskn me rjtu sjklingum gagnsemi ess.

Hlekkur frtt mbl.is

Ekki leyfa brnum a flja ttann

- mbl.is 18.01.2018

Eina leiin til a n stjrn tta er a mta reitinu og uppgtva a a er ekki eins hrilegt og maur hlt, segir Urur Njarvk, dsent vi slfrideild Hskla slands (H) sem hlt dag erindi um samspil kva og hegunarvanda barna undir yfirskriftinni Er etta ekki bara frekja? htarsal H. samtali vi mbl.is segir hn fyrstu vibrg foreldra oft vera au a fora barninu r astum sem valdi eim vanlan. a er ekki gott v a styrkir essi einkenni.

Hgt er a horfa erindi heild myndskeii hr a nean.

A sgn Urar geta kvaeinkenni hj brnum veri lk einkennum fullorinna vegna ess a brn hafa takmarkari getu til a tj tilfinningar snar. Einkennin geta v brotist t me rum htti svo sem me pirringi, skapsveiflum, rsargirni og jafnvgi. Allt etta getur v veri merki um vanlan. En svona hegun er hins vegar mjg auvelt a mistlka sem mtra og skort samstarfsvilja.

Geta ung snt flnivibrg

Spur hversu ung brn su a greinast me kva segir Urur a brn niur fjgurra ra geti snt flnivibrg vi reiti. au geti til dmis veri mjg hrdd vi vatn ea kvena drategund. Algengast s a au su greind me kva vi 7-9 ra aldur.

Kvi og tti er elilegur hluti af lfi okkar, bendir Urur . Vi finnum ll fyrir essu. En vi frum a lta etta sem vandaml egar kvinn er me eim htti a barni rur ekki vi astur sem jafnaldrar ess ra vel vi. Barni snir tta astum sem a tti a geta ri vi mia vi aldur og roska. a er svo aftur fari a valda hmlum daglegu lfi, trufla barni og koma veg fyrir a a geti teki tt hlutum sem a vill taka tt . etta getur fari a hamla nmsrangri, flagslegri virkni og ru slku.

Urur bendir a eins og me margt anna s mikilvgt a greina kvann sem fyrst. v fyrr sem hann er greindur v auveldara verur a breyta heguninni ur en hn nr a festast sessi.

Hn bendir ennfremur a unglyndi s algengur fylgikvilli kva. S sem glmir lengi vi kva er lklegur til a ra me sr unglyndiseinkenni sem er afleiing af v a lifa me svona hmlum sem geta fylgt kvanum.

Brn eru a sgn Urar srstaklega vikvm v a eirra persnuleiki og sjlfsmynd er mtun. Kvi getur haft hrif a og komi veg fyrir a barni kynnist eigin styrk. ess vegna er gott a greina etta sem fyrst.

erindi snu fjallai Urur einnig um hvernig foreldrar og arir astandendur barna geta teki kvavanda sem upp kemur. Tilhneiging okkar er alltaf a vernda barni fyrir vanlan, segir hn. Flk er oft fljtt a fara a passa upp a barni urfi ekki a mta v sem veldur streitunni. a er ekki gott v a styrkir essi einkenni. Hn segir a bregast urfi vi me rum htti. Aalatrii er a barni fi hvatningu og meiri athygli a sem vel er gert og minni athygli ennan tta. Helst ekki a leyfa eim a flja undan honum.

Slkt arf a gera me rlegum og yfirveguum htti. Kvi er kvei rvunarstand og til eru leiir til a hjlpa barninu a ra sig niur. au hugsa ekki skrt egar au eru singsstandi. Hn segir mikilvgt a brjta leiina a v sem ttast er niur skref svo barni fi meiri yfirsn og hafi tilfinningu fyrir framvindu sinni. Eina leiin til a n stjrn tta er a mta reitinu og uppgtva a a er ekki eins hrilegt og maur hlt.

Sji a ekkert hrilegt er fer

Hn tekur einfalt dmi: Ef ert me ungt barn sem verur rosalega hrtt egar ert a ryksuga er einfalt a falla gryfju a ryksuga bara egar barni er ekki heima svo a a urfi aldrei a sj ea heyra ryksugu. En getur haft ryksuguna ti glfi og leyft barninu a pota hana og skoa og kveikt svo henni anna slagi svo barni venjist henni og sji a ekkert hrilegt er fer.

Urur segir a ef kvinn s orinn mjg alvarlegur urfi a leita hjlpar srfringa. a er hgt a leita til slfringa bi sklakerfinu og hj heilsugslunni, bendir hn .

A sgn Urar eru einkenni kva hj brnum oft mistlku sem hegunarvandi. Til a greina milli arf a skoa kvein mynstur heguninni. arf meal annars a skoa hvort a barni sni merki um vanlan egar a arf a gera eitthva ntt ea vntum astum. a bendir til a um kva s a ra.

Brnum me ADHD httara vi kva

Brn me hegunarraskanir, srstaklega ADHD, eru hins vegar miklu meiri httu en nnur brn v a f kva. a sna bi innlendar og erlendar rannsknir. a er mikilvgt a tta sig v a egar brn glma vi hegunarvanda fylgir v mjg mikil streita og lag sem skapar gjarnan kvaeinkenni. Me essu arf a fylgjast.

Urur segir rangur af kvameferum gan, srstaklega ef vandinn uppgtvast snemma. Brn geta snt kvaeinkenni kvenum tmabilum, til dmis egar eitthva kemur upp. er gott fyrir foreldra a vita a til eru leiir til a takast vi a til a koma veg fyrir a vandinn vaxi.

Vantar faraldfrilegar rannsknir

Ekki er vita me vissu hversu algengur kvi hj brnum og unglingum er hr landi. Enn vantar faraldsfrilegar rannsknir til a sna fram a. Hins vegar m finna vsbendingar um run hans gegnum rin rannsknum sem gerar eru reglulega lan ungmenna. r benda til a fleiri ungmenni su kvin en ur en vst er hvort aukningin s vegna meiri og opnari umru og ar me viurkenningar sjkdmnum ea vegna ess a fleiri su kvnir n en ur. En hvort sem er eru arna vsbendingar um tbreisluna og a kallar a a vi rannskum etta betur.

Fyrirlestur Urar var s fyrsti nrri fyrirlestrar sem Hskli slands hleypir af stokkunum r og ber heiti Hsklinn og samflagi. Vifangsefni fyrirlestraraarinnar vera af msum toga en eiga a sameiginlegt a hafa veri berandi samflagsumrunni sustu misseri. fyrstu frslufundarinni verur velfer barna og ungmenna brennidepli.

Hlekkur frtt mbl.is

Fyrirlestur Urar Njarvk

Svi

  • Til

    stunings brnum

    og

    fullornum

    me athyglisbrest, ofvirkni og skyldar raskanir