Žar sem eldar loga – mikilvęgi samvinnu fyrir börn meš ADHD

Žar sem eldar loga – mikilvęgi samvinnu fyrir börn meš ADHD Grein eftir Jónu Kristķnu Gunnarsdóttur, į visir.is 18. mars 2019

Žar sem eldar loga – mikilvęgi samvinnu fyrir börn meš ADHD

Jóna Kristķn Gunnarsdóttir
Jóna Kristķn Gunnarsdóttir

Lķtiš dugar vķst aš sprauta vatni yfir eldhśsiš žegar kviknar ķ stofunni. Į endanum mun sennilega eitthvaš af vatninu skila sér inn ķ stofu en of seint og ólķklegt aš žaš komi aš nokkru gagni.

Dagsformiš

Uppeldi og kennsla nemenda meš ADHD er svolķtiš eins og lķkingin hér aš ofan. Kennarinn getur skipulagt morgundaginn śt ķ eitt en žegar į hólminn kemur fer eftir dagsformi barns og kennara hvernig śr deginum spilast. Mikilvęgt er aš hafa margar leišir/ašferšir į takteinum og velja žį sem best hentar hverju sinni. Dagurinn byrjar ekki žegar skólabjallan hringir inn ķ fyrsta tķma og eflaust żmislegt bęši jįkvętt og neikvętt gengiš į įšur en barniš mętir ķ skólann sem įhrif hefur. Naušsynlegt er žvķ aš koma į jafnvęgi įšur en hafist er handa og verkefni dagsins leyst. Fyrir foreldra og starfsfólk skólans er mikilvęgt aš vera vel mešvituš um dagsformiš, hvort sem um ręšir heima fyrir eša ķ skólanum.
 

Samvinna heimilis og skóla

Samvinna heimilis og skóla er lykilatriši til aš koma megi ķ veg fyrir óęskilegar uppįkomur og stušla jafnframt aš betri lķšan barnsins. Stutt samtal eša textaskilaboš gefa kennara eša foreldrum einhvern fyrirvara į žvķ von er į. Um leiš er hęgt aš setja sig ķ réttar stellingar įšur en barniš mętir ķ skólann eša kemur heim ķ uppnįmi eftir erfišan skóladag. Fyrir börn meš ADHD tekur einfaldlega tķma aš lęra aš stilla sig af. Meš góšri samvinnu heimilis og skóla fęst kjöriš tękifęri til aš leišbeina barninu, koma ķ veg fyrir atvik sem valda barninu vanlķšan og bęta samskipti hvort sem er ķ skóla eša heima. Žaš žarf aš hjįlpa börnunum aš finna śtrįs fyrir gremjuna, orkuna eša hvaš svo sem kom žeim ķ uppnįm. Rólegt spjall er sjaldnast nęgjanlegt, börn meš ADHD hafa išulega mikla umfram orku og žurfa hreyfingu til aš losa um hana. Hreyfing fyrir spjall er įhrifarķk leiš til aš hjįlpa žeim aš meštaka skilabošin og vinna śr žeim į jįkvęšan hįtt. Langir fyrirlestrar yfir barni į mešan žaš er ķ uppnįmi eru orku og tķmasóun fyrir alla ašila. Žetta žżšir žó ekki aš samtališ eigi sér ekki staš heldur aš žaš skilar meiri įrangri žegar barniš er bśiš aš tappa af og nį jafnvęgi.
 

Breyttu žvķ sem žś getur

Okkur hęttir til aš ręša of marga žętti ķ einu. Til aš  nį įrangri meš ADHD barni er mikilvęgt aš vinna markvist meš afmarkaša žętti. Gefa žarf sér tķma til aš fylgja įkvešnum hlutum eftir įšur en viš snśum okkur aš nęsta verkefni. Hhvort sem um ręšir foreldri eša kennarar er mjög mikilvęgt aš fyrirmęlum sé fylgt eftir. Įvallt veršur aš hafa ķ huga aš -lengri tķma tekur fyrir barn meš ADHD aš bśa til venju eša rśtķnu. Til žess aš barniš nįi aš temja sér nżtt atferli er oft besta leišin aš tengja žaš viš ašrar venjur eša rśtķnur sem barniš kann fyrir.

Fyrir utan heimanįmiš er eitt algengasta žrętuefni į heimilum tiltekt ķ herbergi barnsins. Viš sendum barniš inn ķ herbergi meš žau fyrirmęli aš taka til og išulega kemur žaš margar feršir fram og segist vera bśiš. Barniš er sķšan sent aftur og aftur ķ herbergi žvķ verkefninu er fjarri lokiš og vantar jafnvel mikiš uppį. Gott rįš er aš ašstoša barniš viš tiltekt žangaš til bęši barniš og žiš eruš sįtt meš śtkomuna og taka loks mynd af herberginu. Nęst žegar barniš į aš taka til fęr žaš myndina afhenta og fyrirmęli um aš herbergiš eigi aš lķta svona śt aš tiltekt lokinni. Meš žessu mį aušveldlega koma ķ veg fyrir pirring og misskilning. Skżrar merkingar į dótakössum og aš skipta verkefninu nišur ķ mörg smęrri verkefni hjįlpar.
 

Ašstoš viš skipulagningu

Börn meš ADHD eiga erfitt meš aš skipuleggja hlutina, sjį daginn fyrir sér og hugsa fram ķ tķmann. Sjónręnar įminningar s.s. myndir, tékklistar o.fl. eru mikilvęg hjįlpartęki, sem geta dregiš śr óöryggi barnsins, eflt sjįlfstęši žess og trś į sjįlft sig. Um leiš getur žetta  komiš ķ veg fyrir endalaust tuš um um framvindu mįla.

Til aš efla sjįlfstraust og ašstoša börn viš aš koma auga į hversu frįbęr žau eru, er tilvališ aš hjįlpa žeim aš tileinka sér einfaldar ašferšir, eina ķ einu, sem nżtast munu ķ framtķšinni.

Munum bara aš viš erum ekki öll steypt ķ sama mótiš, ef ein lausn virkar ekki žį er um aš gera aš prófa ašra.

Jóna Kristķn Gunnarsdóttir, grunnskólakennari og stjórnarkona ķ ADHD samtökunum.

 
Grein Jónu Kristķnar birtist fyrst į Visir.is 18. mars 2019 Hlekkur į greinina į Visir.is

Athugasemdir

Svęši

  • Til

     stušnings börnum

     

     og

     fulloršnum

     meš athyglisbrest, ofvirkni og skyldar raskanir